Zélf bepalen wie jij bent
Brave Girls - Mijn kleding, mijn keuze
Kleding is nooit zomaar kleding. Het vertelt wie je bent, waar je vandaan komt en hoe je je voelt. Voor veel biculturele meiden en vrouwen in Nederland is kleding ook een manier om hun identiteit te vieren, tegelijkertijd worden biculturele vrouwen verteld wat ze wel en niet mogen dragen, zowel vanuit dominante westerse normen als vanuit familiale culturele verwachtingen.
Met de campagne “Mijn kleding, mijn keuze” maakt Femmes for Freedom zichtbaar hoe kledingnormen enerzijds vrijheid kunnen beperken en anderzijds hoe vrouwen hun eigen stijl, cultuur en identiteit mogen vieren.
Deze campagne is ontwikkeld binnen Alliantie Jong Gelijk. Jong Gelijk is een samenwerking tussen Rutgers, NJR, Plattelandsjongeren Nederland, en wordt gefinancierd door ministerie OCW.
Sport en kledingnormen
Sport zou een plek moeten zijn waar iedereen zich vrij voelt om te bewegen en te genieten. Toch ervaren veel meiden dat hun kleding een drempel vormt, niet omdat ze zelf een probleem hebben, maar omdat de omgeving dat maakt. Bekeken worden. Buitengesloten worden. Beoordeeld worden op wat je draagt in plaats van wat je kunt.
“Ik heb een vriendin die zich wilde inschrijven bij een andere club maar werd geweigerd vanwege haar kleding. De coach zei letterlijk tegen haar: “Het ziet er niet uit."
Aanpassen naar kledingnormen
Veel meiden groeien op met het gevoel dat ze moeten kiezen: of je past je aan, of je valt buiten de boot. Culturele kleding, religieuze kleding, kleding die niet op de witte norm lijkt - het wordt al snel gezien als ‘anders’. Terwijl kleding juist een plek kan zijn om jezelf te ontdekken en te laten zien wie je bent, op jouw manier.
“Ik kreeg vanaf jongs af aan mee dat ik me westers moest kleden om erbij te horen bij de witte klasgenoten. Ik was misschien een van de enige kinderen van kleur in mijn klas. Dus voor mij was de norm wat al mijn witte klasgenoten aanhadden.”
Cultuur & kleding
Culturele kleding is niet één ding: stof, merk of type. Het is een moderne abaya, een kleurrijke kaftan, een sari gecombineerd met sneakers, of een kledingstuk dat je oma vroeger droeg en dat jij op jouw eigen manier interpreteert. Toch wordt culturele kleding in het dagelijks leven vaak gezien als 'anders' of 'niet passend'. Dat maakt dat veel meiden drempels voelen om het te dragen terwijl het juist een bron van trots, creativiteit en verbinding kan zijn.
“Ik ga nu vaker naar evenementen waar ik Marokkaanse kleding kan dragen en ook andere mensen aanmoedig om dat te doen. Vaak ben ik dan wel de enige die zich zo kleed. En naarmate ik ouder wordt, is het wel moeilijker om mogelijkheden te creëren om die kleding te dragen omdat het nog steeds buiten de norm is.”
Tips
Ik wil culturele of religieuze kleding dragen, maar ik heb geen plek waar dat kan. Wat kan ik doen?
- Begin op plekken waar je je veilig voelt: familie, community-events, culturele bijeenkomsten. Deze kun je voornamelijk online vinden.
- Je kunt op verschillende plekken mensen ontmoeten die culturele kleding dragen of waar jouw kleding vanzelfsprekend voelt. Denk aan festivals, community‑events en bijeenkomsten zoals het Milan Summer Festival in Den Haag, Ramadan bijeenkomsten, Pasar Malam, Nowroz vieringen, Habibi’s avonden, de Keti Koti March, Africa Fashion Week in Amsterdam en eettentjes en cafés waar jouw community vaker samenkomt.
- Online kun je communities of influencers vinden die jouw stijl dragen. Via hen kan je evenementen vinden.
- Onthoud: je gaat niet altijd positieve reacties krijgen, dat is helaas de realiteit. Maar je gaat ook mooie reacties krijgen, zoals complimenten en herkenning. Hoe vaker je het doet, hoe normaler het wordt, voor jou en voor anderen.
- Trots groeit als je weet waar je kleding vandaan komt. Praat met oudere generaties. Vraag naar verhalen, tradities, foto’s.
- Vraag aan vriendinnen wat ze ervan vinden. Vaak reageren ze positiever dan je in eerste instantie zou denken. En complimenten van mensen die je vertrouwt kunnen je net dat duwtje geven om het ook buiten te dragen.
Ik voel me soms ongemakkelijk of alleen in mijn culturele of religieuze kleding. Wat kan ik doen?
- Je hoeft niet in een keer volledig traditioneel gekleed te gaan en je hoeft ook niet te kiezen tussen ‘volledig cultureel’ of ‘helemaal niet’. Alles daartussenin is ook goed. Begin met 1 item en voeg langzaam meer toe als het goed voelt.
- Leer over de geschiedenis van je kleding, dat geeft niet alleen kracht, het maakt het dragen ook leuker. Je weet dan wat je uitstraalt en waar je voor staat.
- Draag het eerst bij familie of je community. Ga naar plekken waar jouw kleding normaal is: bijeenkomsten, feesten, community-events.
- Wees trots op de diversiteit die je meebrengt. Dat maakt je juist uniek.
- Misschien voelt het soms alsof je de enige bent, maar kijk eens goed om je heen. Je bent nooit echt de enige.
- Geef complimenten aan anderen over hun kleding. Dat creëert verbinding en maakt de ruimte groter voor iedereen.
- Veel mensen vinden culturele kleding prachtig, maar durven het niet altijd te zeggen. Onthoud dat. Soms bewonderen mensen je in stilte.
- In elke vriendengroep is er iemand die de eerste stap moet zetten. Als jij het durft, geef je anderen toestemming om het ook te proberen.
- Samen is altijd makkelijker dan alleen. Begin samen met een vriendin of zus.
Ik wil een hijab gaan dragen maar ik durf het niet. Hoe begin ik?
- Praat erover met iemand die ook een hijab draagt. Vraag hoe zij begonnen zijn, waar ze tegenaan liepen en wat hen hielp.
- Begin met het dragen in een veilige omgeving: thuis, bij familie, bij vriendinnen en ruimtes waar je je niet bekeken voelt. Het kan zelfs ook een leuk uitje zijn om ergens naartoe te gaan waar niemand je kent, zoals een andere stad of plek.
- Er zijn veel verschillende stoffen, stijlen en manieren. Oefen verschillende stijlen thuis en ontdek waar je je fijn bij voelt.
- Je hoeft niet van de ene dag of de andere volledig bedekt te gaan. Je mag even wennen.
- Je draagt een hijab voor je geloof, je cultuur, je identiteit, je rust, je verbinding met iets groters, je eigen keuze. Haal kracht uit die reden.
- Er zijn online veel vrouwen die open vertellen hoe zij begonnen zijn met een hijab. Hun ervaringen kunnen herkenning geven en je helpen om je eigen weg te vinden.
Ik wil mijn hijab niet meer dragen maar ik durf het niet. Wat nu?
- Praat met iemand of iemand die je vertrouwt, zoals familie, vriendinnen of iemand in je community.
- Onthoud dat het jouw keuze is.
- Je hoeft niet vandaag te beslissen of morgen al iets te veranderen. Schrijf je gedachten op. Bid of mediteer als dat bij je past.
- Voor veel families is de hijab emotioneel, cultureel en religieus geladen. Een grote verandering kan hen overvallen. Daarom helpt het om het gesprek stap voor stap te voeren, eerst met een persoon te praten, en duidelijk te maken dat je nog steeds dezelfde persoon bent. Je hoeft niet in een keer alles uit te leggen.
- Je hoeft niet van de ene dag op de andere zonder hijab naar buiten. Je kan hem losser dragen, lichtere stijlen proberen, een beetje van je haar laten zien, hem afdoen in veilige ruimtes, of zelfs een dag even zonder proberen.
- Veel vrouwen voelen schuld of angst, maar jouw relatie met je geloof is persoonlijk. Iedere vrouw heeft het recht om haar eigen spirituele reis te volgen. Er bestaat niet een juiste manier.
- Verandering is niet definitief. Je mag wisselen per dag, per plek, per gevoel. Het is jouw leven.
- Voor sommige vrouwen kan het stoppen met de hijab grote gevolgen hebben, zoals boosheid, controle of zelfs onveiligheid binnen de familie. Neem dat serieus. Als je bang bent voor agressie, druk of mogelijke gevolgen thuis, praat dan met iemand die je vertrouwt en zoek steun bij organisaties die ervaring hebben met dit soort situaties. In Nederland kun je terecht bij Femmes for Freedom, Veilig Thuis of het Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating. Zij kunnen met je meedenken over jouw veiligheid, welke stappen verstandig zijn en hoe je dit gesprek op een veilige manier kunt voeren.
Hoe ga ik om met negatieve reacties op mijn hijab?
- Je keuze om wel of niet een hijab te dragen is persoonlijk, religieus en cultureel, en die keuze mag je met trots dragen.
- Bereid je mentaal voor, net zoals je opwarmt voor sport. Kijk online naar reacties, dit geeft je een beeld van wat je kunt verwachten.
- Neem de positieve steun uit je omgeving mee als mentale bescherming.
- Denk vooraf na over scenario’s. Wat kan er gebeuren? Hoe wil je reageren?
- Blijft alert op je veiligheid.
- Zoek steun bij vriendinnen, familie of community.
- Herken je het als islamofobie? Meld het op meldislamofobie.org
Hoe kan ik me kleden met sport waar ik me fijn bij voel?
- Sporten moet vooral leuk zijn en wat je draagt, mag daarbij helpen. Kies sportkleding waarin jij je prettig voelt: strakke kleding, laagjes, langere tops, losse broeken.
- Sporten is zweten, dus de stof maakt veel uit. Denk hierbij aan katoen, ademende sportmaterialen zoals dry-fit of stretchstoffen.
- Steeds meer merken maken sportkleding die langer is, minder doorschijnt, losser valt of speciaal ontworpen is voor vrouwen die bedekking willen. Er zijn ook sport hijabs die licht, ademend en veilig zijn tijdens het bewegen.
- Oversized kleding of kleding van de mannenafdeling kan ook een prettige optie zijn door meer bewegingsvrijheid en een relaxter gevoel.
Ik word geslutshamed omdat ik korte of blote kleding draag. Wat kan ik doen?
- Onthoud: jij bepaalt wat je draagt. Kleding is een vorm van zelfexpressie. Slutshaming zegt niets over jou. Het zegt alles over de normen, angsten en vooroordelen van de ander.
- Praat met iemand die je vertrouwt om je verhaal kwijt te kunnen, zoals familie of vriendinnen.
- Het probleem is niet jouw outfit. Het probleem is dat sommige mensen vrouwenlichamen automatisch seksualiseren. Dat is een maatschappelijk probleem, geen persoonlijk probleem.
- Als slutshaming overgaat in intimidatie, uitsluiting of onveiligheid, zoek iemand bij wie je het kunt melden.
- Als je veilig bent, kun je het ook documenteren. Dit kan helpen als je het later wil melden. Maar veiligheid gaat altijd voor.
Hoe ga ik om met negatieve reacties op mijn kleding?
- Negatieve reacties zijn vervelend, maar ze zeggen niets over jou en alles over de vooroordelen van de ander.
- Ben je in het openbaar? Kijk altijd eerst naar je veiligheid. Is iemand agressief of bedreigend? Loop weg of zoek hulp.
- Gaat het om een vreemde op straat die niet agressief is? Je mag het negeren. Je bent niemand uitleg verschuldigd.
- Denk je dat iemand openstaat voor een gesprek? Vraag: “Wat bedoel je precies met die opmerking?”
- Onthoud: negatieve reacties zeggen iets over hun vooroordelen, niet over jou.
- Praat erover met mensen die je begrijpen. Vriendinnen, familie, community, mensen die je steunen.
- Als geloof belangrijk voor je is: zie het als een beproeving van geduld en haal kracht uit je overtuiging.
- Ontvang je negatieve reacties online? Meld het bij het platform.
- Op instagram: houd de reactie ingedrukt en kies: beperken, blokkeren, rapporteren of verwijderen.
- Op school of werk: meld het bij een docent, manager, HR of vertrouwenspersoon.
- Herken je het als islamofobie? Meld het op meldislamofobie.org
- Voel je je gediscrimineerd? Je kunt naar de politie, het College voor de Rechten van de Mens of naar het landelijk meldpunt discriminatie.
Ik word gepest of gediscrimineerd vanwege mijn culturele of religieuze kleding. Wat nu?
- Praat met iemand die je vertrouwt.
- Meld het op school of werk bij een mentor, teamleider/manager, HR of vertrouwenspersoon.
- Onthoud: het ligt niet aan jou.
- Zorg goed voor jezelf.
- Vind online communities via facebook en instagram als je weinig steun in je omgeving hebt.
- Bouw je zelfvertrouwen op door deel te zijn van de samenleving; je ontmoet ook mensen die wel aardig zijn.
- Herken je het als islamofobie? Meld het op meldislamofobie.org
- Voel je je gediscrimineerd? Je kunt naar de politie, het College voor de Rechten van de Mens of naar het landelijk meldpunt discriminatie.
Hoe moet ik omgaan met culturele toe-eigening (cultural appropriation)?
- Voordat je reageert, mag je best even stilstaan bij wat het met je doet. Dit gevoel is niet overdreven. Het komt ergens vandaan: pijn, trots, uit liefde voor je cultuur.
- Niet iedereen bedoelt het slecht, en veel mensen missen simpelweg kennis. Als je voelt dat iemand wil luisteren, kun je rustig uitleggen: “Voor mij heeft dit kledingstuk een betekenis. En ik wil je graag uitleggen waarom dit gevoelig ligt.” Je hoeft niet te overtuigen, maar alleen je perspectief te delen. Soms is dat al genoeg om iemand aan het denken te zetten.
- Als je je veilig voelt op social media, kun je een comment plaatsen, een DM sturen, of een eigen post maken. Je zal niet de enige zijn die dit doet.
- Hoe meer je weet over je eigen cultuur, hoe steviger je staat. Denk hierbij aan: de geschiedenis van je kleding, de betekenis van symbolen, en de verhalen van je familie. Als je die kennis hebt, voel je je sterker in gesprekken.
- Zoek steun bij familie, vriendinnen of een (online) community
- Soms kan culturele toe-eigening een ingang zijn voor bewustwording. Maar dit is geen verplichting. Je bent geen wandelende encyclopedie en je mag kiezen wanneer je wel of niet iets uitlegt.
Hoe praat ik met vriendinnen over kledingkeuzes?
- Je hoeft niet meteen een groot gesprek te voeren. Je kunt het luchtig openen door een video van een fashion influencer te sturen die jouw stijl draagt, een foto te delen van een outfit die je mooi vindt, of om hun mening over een outfit te vragen.
- Samen kleding passen maakt het luchtig en leuk. Zo kun je stijlen uitproberen, krijg je directe feedback en voel je je minder alleen in het proces.
- Vriendschap is tweerichtingsverkeer. Vraag eens aan hen: ‘Hoe kies jij je kleding eigenlijk?’
- Deel de betekenis van je kleding als dat voor jou belangrijk is. Als je wil, kun je delen over de geschiedenis, de culturele betekenis, waarom het voor jou belangrijk is of wat het met je doet om het te dragen. Veel vriendinnen vinden het juist mooi om dat te horen en het zal jullie band verder verdiepen.
- Als ze slecht reageren, zegt het iets over hen en niet over jou. Echte vriendinnen luisteren, vragen door en zijn nieuwsgierig. Als iemand je uitlacht, of je laat schamen, of je keuze afkeurt, dan ligt dat niet aan jou.
Hoe praat ik met mijn familie over kleding?
- Kies een rustig moment waarop iedereen ontspannen is.
- Vertel hoe jij je voelt in bepaalde kleding
- Onthoud: hoe ouder je wordt, hoe meer autonomie je hebt. Veel families hebben moeite met verandering omdat ze je nog zien als ‘kind’.
- Soms helpt het om beelden te gebruiken in plaats van woorden. Laat bijvoorbeeld foto’s van outfits zien die je mooi vindt, of voorbeelden van vrouwen uit jullie cultuur die modern en traditioneel combineren.
- Doe het druppelsgewijs en niet in 1 keer. Grote veranderingen kunnen familie overweldigen. Daarom helpt het om kleine stappen te zetten, langzaam te veranderen en niet alles in 1 gesprek te willen uitleggen. Je mag het verspreiden over weken en maanden.
- In elke familie zijn er mensen die meer begrijpen, zelf ook hebben geworsteld hiermee en jou steunen. Praat eerst met hen. Zij kunnen je helpen het gesprek te dragen of zelfs meepraten. Samen sta je sterker.
- Soms helpt het om je woorden eerst hardop te zeggen met een vriendin, met een zus, met iemand die dezelfde stap heeft gezet. Zo ontdek je welke woorden goed voelen.
Waar vind ik inspiratie en hoe kan ik mijn eigen stijl ontdekken?
- Stijl ontdekken is een proces, geen eindbestemming. Begin met wat je aanspreekt zonder na te denken over wat anderen ervan vinden. Vraag jezelf af: Wat vind ik mooi?
- Verzamel inspiratie: Bewaar foto’s van outfits die je leuk vindt of kijk naar fashion influencers die op jou lijken en jouw mix van cultuur, geloof en smaak begrijpen. En gebruik trends als inspiratie, niet als voorschrift. Trends komen en gaan. Je hoeft niet op iedereen te lijken. Leer jezelf kennen. Jij kiest wat je draagt en dat is precies waar het om gaat.
- Experimenteer met combinaties: mix een traditioneel kledingstuk met iets moderns. Je hoeft niet te kiezen tussen cultureel en modern. Veel meiden mixen bewust: een hijab bij een trendy broek, een Afrikaanse print gecombineerd met een basis top, of een kledingstuk uit je cultuur dat je op een heel eigen manier interpreteert.
- Wees je bewust voor wie je je kleedt. Als je het voor jezelf doet, en niet voor anderen, voel je je uiteindelijk het gelukkigst.
- Zelfvertrouwen in kleding groeit niet vanzelf, het ontstaat door te doen. Begin klein: draag iets nieuws in een veilige omgeving, bij mensen die je vertrouwt. Merk op hoe je je voelt.
- Omring je met mensen, online of offline, die dezelfde keuzes maken.
Waar kan ik met hulpvragen terecht?
Wil je deze campagne doorsturen? Doe dat vooral, want herkenning kan iemand al helpen.
Merk je dat je zelf worstelt met kledingdruk, uitsluiting of opmerkingen over je uiterlijk of cultuur? Je staat er niet alleen voor. Er zijn plekken waar je terecht kunt om te praten, te melden of gewoon even adem te halen.
Heb je hulp nodig? Gebruik de websites en telefoonnummers hieronder.
|
Voel je je rot, bang of alleen? De Kindertelefoon of de Alles Oke? Supportlijn is er voor je, anoniem en gratis. |
0800-0432 (kindertelefoon) 0800‑0450 (Alles oke?) |
|
Heb je te maken met geweld? Word je thuis opgesloten? Bel dan de politie en/of Veilig Thuis. |
Politie: 0900 8844 Veilig Thuis: 0800 2000 |
|
Het Juridisch Loket geeft informatie en beantwoordt je vragen over je rechten. Ze kunnen je helpen met het vinden van een advocaat. |
0900 2000 |
| Heb jij of iemand uit je omgeving wel eens met discriminatie te maken? Meld het bij het Meldpunt Discriminatie | |
|
Femmes for Freedom kan je helpen en advies geven als je een verborgen vrouw bent. |
070 362 65 06 |
|
Heb je gedachten aan zelfmoord of weet je niet meer wat je moet doen? Bel of chat. |
0800-0113 |
Het werk van Femmes for Freedom wordt mede mogelijk gemaakt door:
