Nieuws

Column Shirin Musa: stereotypering

Honours studenten van de Rijksuniversiteit Groningen bogen zich afgelopen voorjaar over negatieve stereotypering van moslims. Ook directeur van Femmes for Freedom Shirin Musa heeft hier ervaringen mee. Voor het magazine van de honours studenten schreef zij de volgende column:

“Waar kom je vandaan? Uit Colombia of zo?” vragen mensen vaak aan mijn Turks-Nederlandse vriendin. Als ze dan zegt dat ze uit Rotterdam komt, weten ze van geen ophouden en blijven ze doorvragen. De volgende vraag is of ze op DENK stemt en voor Erdogan is. Waarom ze geen hoofddoek draagt, is ook een veelgestelde vraag. Mensen moeten heel snel informatie kunnen verwerken en op basis daarvan een inschatting maken van situaties en hoe ze daarop moeten reageren. Waarschijnlijk is dat niet mogelijk zonder bepaalde beelden in je hoofd te hebben: als iemand een net pak draagt zal het een hoger opgeleid iemand met een goede baan zijn. Als iemand veel tattoos heeft, zal het wel een vrachtwagenchauffeur zijn. We weten allemaal dat dit soort beelden lang niet altijd klopt, maar toch blijven we ze gebruiken. Dat heeft soms vervelende gevolgen: de zwarte man in de dure auto, die steeds weer aangehouden wordt omdat die auto wel gestolen zal zijn. De vrouw met kort rokje die steeds weer aangesproken wordt, omdat ze wel beschikbaar zal zijn.

Echt lastig wordt het als de media negatieve stereotypes neerzetten over onderwerpen die over moslims gaan. Ik ben een aantal keren op TV geweest. Omdat ik zelf onvoldoende vooronderzoek gedaan had, begreep ik niet hoe zo’n programma in elkaar zat. En wat gebeurde er? Ik werd als een verdrietige, onderdrukte vrouw geportretteerd, die hard voor zichzelf had moeten vechten om zich aan de onderdrukking van de moslimgemeenschap te ontworstelen. Daarna kwamen witte juristen uitleggen welke juridische maatregelen er genomen zijn en nog nodig zijn. Maar potverdorie, mijn gevecht was minstens zoveel tegen de Nederlandse overheid die nog aan het uitvinden was dat in moslimkringen hetzelfde gevecht voor vrouwenrechten gaande is, als 60 jaar geleden in christelijke kringen. En ik wist meer van de juridische kwesties dan die witte juristen, want ik had de wetgeving en hulpverlening zelf bedacht en voor elkaar gelobbied in de politiek.

Mijn strijd voor vrouwenrechten is ook regelmatig belicht geweest door schrijvende media. De eerste keer dat ik werd geinterviewd, wilde ik sterk en vrolijk gefotografeerd worden. De journaliste en fotograaf wilden echter een dramatische foto. De gordijnen moesten voor een theatraal effect half dicht en ik moest strak kijken. Van vrienden heb ik het advies gekregen hier niet meer aan mee te doen en zelf mijn eigen beelden te bepalen. In latere artikelen over mijn politieke en maatschappelijke agenda werden andere onherkenbaar vrouwen geinterviewd. Alle kranten gebruikten de volgende beelden: Afghaanse vrouwen in boerka’s, Iraanse vrouwen met chadors, kamelen, tenten en handen die met henna zijn beschilderd. En dit terwijl de vrouwen die door Femmes for Freedom geholpen worden in de meeste gevallen geen hoofddoek dragen, laat staan een boerka! Ook komen ze niet uit de woestijn en wonen ze niet in tenten! Soms noemen ze zich zelfs geen moslim!

Ik heb geleerd van mijn ervaringen en werk niet meer mee aan media-uitingen die leiden tot onwerkelijke negatieve stereotyperingen. Ik durf nu te onderhandelen en wil zelf de beelden bepalen die recht doen aan het verhaal. En als er toch voor boerka’s, kamelen, tenten en henna-beelden wordt gekozen, laat ik via sociale media van me horen. Ik heb het VN-Vrouwenverdrag (CEDAW) immers aan mijn zijde. Artikel 5 van het CEDAW bepaalt dat de Nederlandse overheid negatieve stereotyperingen moet tegengaan. Het aanhoudend negatief stereotyperen is volgens het CEDAW een rem op de ontwikkeling naar verdere gelijkheid tussen mannen en vrouwen.

Ook de mode- en reclamefotografie kan helpen om moslimvrouwen op een mooie en originele manier te fotograferen, kijk maar naar Vogue Arabia of naar de laatste Dolce and Gabana campagne. Het is grappig om te zien dat de commercie hier de verandering leidt. Deels komt dat omdat men door heeft dat er geld te verdienen valt aan de moslimvrouw, als je haar vrouwelijk en modern afbeeldt. Deels komt het ook omdat de internationale reclamebureau’s meer diversiteit kennen, ook in de leidinggevende functies. Het is dus belangrijk dat ook in Nederland dit soort veranderingen plaatsvinden. Hoe snel dat gaat, bepalen we met zijn allen. Leg je daarom niet neer bij stereotypering in de media of reclame, maar kaart het aan op twitter, facebook, instagram met opniestukken etc. Niet alleen als je zelf moslimvrouw bent, ook als niet-moslim vrouw moet je baas over eigen beeld zijn.

Reactie FFF op het onderzoek van de ombudsman naar knelpunten in de vrouwenopvang

Rapport ombudsman bevestigt dat er veel mis is in de vrouwenopvang; maar de doelgroep wordt niet bij het vervolg betrokken.

Vorig jaar ontstond de nodige commotie toen vrouwen – met steun van Femmes for Freedom – wegliepen uit de vrouwenopvang van de Blijf Groep in Heemskerk en naar de pers stapten met klachten. Er ontstond een vreemde situatie, waarbij de rijksoverheid op kamervragen antwoordde dat de verantwoordelijkheid bij de lokale overheden lag en de lokale overheid het heel normaal vond dat er nooit inspecties van de opvang plaatsvonden. De verantwoordelijk wethouder van D66 in Haarlem liet een rapport opstellen, waaruit zou blijken dat de klachten sterk overdreven waren. In zijn brief aan de gemeenteraad beschuldigde hij Femmes for Freedom expliciet van het overdrijven van de klachten. De eerdere bevestiging van een deel van de klachten in een ander rapport (in opdracht van de Blijf Groep zelf gemaakt) was daarmee volgens hem ook van tafel. De Blijf Groep spande met subsidiegeld een kort geding aan tegen Femmes for Freedom, om Femmes for Freedom te dwingen te stoppen met klagen over misstanden bij de Blijf Groep, dat ze natuurlijk verloor.

Nu ligt er een rapport van de ombudsman, over de vrouwenopvang in het algemeen. Het rapport bevestigt een aantal structurele misstanden in de vrouwenopvang, waar de vrouwen en Femmes for Freedom eerder al op wezen. Als vrouwen in de vrouwenopvang terecht komen, komen ze in een bureaucratisch proces terecht, dat zijzelf niet begrijpen, maar dat de instellingen ook niet begrijpen of in ieder geval niet goed uitvoeren. De ingewikkelde bureaucratie leidt er toe dat vrouwen schulden opbouwen in de opvang en zelfs in de opvang in armoedige omstandigheden leven. De ombudsman signaleert dat vrouwen bij binnenkomst allerlei papieren moeten ondertekenen, waar zij “mentaal gezien niet aan toe zijn en waarvan zij de gevolgen niet altijd kunnen overzien.” Hoewel wettelijk verplicht, wordt door de opvang doorgaans geen beschikking afgegeven, zodat vrouwen niet weten waar ze aan toe zijn en bijvoorbeeld niet weten dat ze in beroep kunnen gaan als ze het niet eens zijn met de hoogte van de eigen bijdrage. Veel vrouwen blijken niet eens te weten dat ze een eigen bijdrage moeten gaan betalen. De ombudsman constateert dat de hulpverlening in de vrouwenopvang gebaseerd is op het zelfredzaam maken van vrouwen, maar dat die zelfredzaamheid een illusie is. Hoewel wettelijk verplicht, ontbreekt een onafhankelijke clientondersteuning.

Fantastisch dat dit rapport er nu is; geweldig dat het instituut nationale ombudsman bestaat. Maar hoe nu verder? De ombudsman doet twee aanbevelingen: 1) aan het ministerie van VWS om als systeemverantwoordelijke de regie te nemen en adequaat, samen met het ministerie van SZW en andere betrokken partijen aan de slag te gaan. En 2) aan de gemeenteraden om zich te laten informeren door het college van B&W over hoe de situatie ten aanzien van de vrouwenopvang in hun gemeente is gesteld. Nuttige aanbevelingen, maar waar is de doelgroep? Moet die niet eens betrokken worden bij de verbetering van de situatie? In Haarlem heeft de gemeenteraad zich laten informeren, en heeft dat geholpen? Als de ambtenaren die eerder op kamervragen precies weten te antwoorden waarom de klachten van vrouwen onzin waren en waarom het ministerie geen aktie hoefde te ondernemen, nu de regie gaan nemen, wat zal er dan gebeuren? Femmes for Freedom voorspelt dat het ministerie van VWS met papieren voorstellen zal komen, die dan besproken worden met de gemeentes en de organisaties die de vrouwenopvang uitvoeren. Men zal er zorgvuldig op toezien dat de doelgroep zelf en activisten als Femmes for Freedom niet bij dit proces betrokken worden. Noem ons cynisch, maar zolang een directeur van een vrouwenopvangorganisatie meer dan de minister-president verdient, hebben wij er weinig vertrouwen in dat de armoedeproblematiek in de opvang wordt opgelost. De ene papieren werkelijkheid zal door een nieuwe papieren werkelijkheid worden vervangen.

Voor echte verbetering van de vrouwenopvang herhaalt Femmes for Freedom zijn eerdere suggesties: betrek de doelgroep, zorg voor onafhankelijk en regelmatig toezicht (waar vrouwen uit de doelgroep deel van uitmaken).

Meer informatie? Lees op deze website het dossier vrouwenopvang.

Gevlucht van Blijf Groep IJmond

Jaarverslag 2016

Het Femmes for Freedom Jaarverslag 2016 is klaar! In het jaarverslag blikken we terug op alle projecten en activiteiten van 2016.

Femmes for Freedom Jaarverslag 2016

Jaarrekening 2016

Jaarverslagen van andere jaren

Vrijwilligersvacature: coach/buddy in Den Haag

Femmes for Freedom zoekt een vrijwillige coach/buddy voor het Haags juridisch loket.

Binnen dit project wordt je opgeleid tot een ondersteunende coach voor slachtoffers van (eer)gerelateerd geweld en huwelijkse onvrijheid in Den Haag.

Je helpt de slachtoffers door ze te adviseren (met behulp van het team van Femmes for Freedom) en door mee te gaan naar afspraken met bijv. politie, maatschappelijk werk en de advocaat. Daarnaast help je de vrouwen te empoweren en te emanciperen.

Wil je meer weten over dit project? Kijk dan op deze pagina.

Wil je reageren op de vrijwilligersvacature? Stel jezelf voor in een beknopte email en stuur deze naar  info@femmesforfreedom o.v.v. coach Haags juridisch loket.

 

Reacties campagne #zelfgekozen

De campagne #zelfgekozen doet veel stof opwaaien. Deze reactie van Sibel Ozugul vonden wij zo mooi dat wij de reactie op de website plaatsen. Meer artikelen en reacties op de campagne vindt u hier.

Sibel Ozugul op Facebook:

Ik heb afgelopen dagen de posteractie van FFF gevolgd, ook alle commentaar.
Ik heb gelezen dat moslima’s er niet achter staan, nou deze moslima uit Haarlem wel.
Ik kijk verder dan de poster ik kijk naar het probleem, ik weet dat het bestaat nog steeds.
Ik steek mijn kop niet in het zand, hopelijk mijn vrienden ook niet.mijn commentaar is als mens, als vrouw en als moslima los van mijn functie.
Ik heb afgelopen dagen alleen maar commentaar over het kussen gehoord niemand heeft inhoudelijk durfen reageren.
Waarom ?
Waar zijn onze feministen waarom hoorde ik ze over de vrouwenopvang niet en nu weer niet.

FFF wordt weggezet omdat zij de zere vinger wel op durft te zetten.

Als reactie op Anja Meulenbelt:

Beste Anja,

Ik volg alles rondom de poster actie in Rotterdam.
Ik heb ook jou opmerkingen over FFF en Shirin Musa gelezen.
Ik ken mevrouw Musa vanuit mijn functie in Haarlem, een zeer betrokken dame die dag en nacht ieder kwetsbaar dame in Nederland helpt zonder onderscheid te maken naar afkomst of religie.
Ik schrijf je niet vanuit mijn functie maar als moslima, als vrouw.
Ik steun de actie van FFF, weet je waarom ?
Ieder heeft het recht om eigen partner te kiezen, heb ik ook gedaan, er was veel druk maar gelukkig mocht ik dat uiteindelijk.
Ik werd niet inelkaar geslagen, ik werd niet opgesloten, ik werd niet uitgescholden of verbaal mishandeld.
Weet je hoeveel meisjes in Haarlem wel !
Ik wel, ik heb ze advies gegeven, ik heb ze geholpen met weglopen of opgevangen nadat ze eenmaal de hoop hadden opgegeven en getrouwd waren.
Weet je dat ze ook niet mochten scheiden, dit doet mij pijn.
Weet je hoeveel meisjes jaarlijks uitgehuwelijkt worden of achtergelaten ?
Ik weet de cijfers niet ik weet wel iets over een onderzoek van gemeente Rotterdam ( GGD ) van jaren geleden van Ibrahim Yerden, ik heb het huilend gelezen raad het jou ook aan.
Jaren is er niets voor betreffende meisjes gedaan, Shirin Musa steekt haar nek hier voor uit en ik heb daar respect voor.
Het is afschuwelijk hoe zij nu weggezet wordt.
Moslima’s zouden niet achter de actie staan, nou deze moslima staat 1000 % achter als vrouw en als mens.
Blij dat er een iemand op durft te staan en haar stem laat horen, durfden meer mensen dat maar.
Jammer dat ze in de hoek van leefbaar wordt weggezet wij weten hoe het zit toch !
Als het College inclusdief De Burgemeester niet hier achter had gestaan hadden de posters niet gehangen.
Jammer echt jammer dat er niet verder gekeken wordt dan de poster, waar zijn al die mensen die nu fel reageren, waar waren ze toen vrouwen in de vrouwenopvang zo behandeld werden ?
Heb er 8 gesproken allen allochtoon.
Waar zijn al die mensen als er weer een meisje uitgehuwelijkt en verkracht wordt op haar eerste huwelijksnacht.
Wat hebben al deze mensen voor betreffende meisjes gedaan tot heden ?
Beste stuurlui staan kennelijk aan wal commentaar leveren kunnen we erg goed Jammer.
Ook jammer dat geen een moslim vereniging of organisatie FFF steunde toen zij aangevallen werden door de vrouwenopvang terwijl zij het opnam voor de kwetsbare vrouwen.
We hebben alles gezien gehoord en naar staan kijken jammer.
Ik lees dat je FFF een paar uur gegoogeld hebt, het zou mooi zijn als je de moeite had genomen om contact op te nemen.
Dan had je naar de reden en motieven kunnen vragen ipv te veroordelen wellicht dat we dan samen een vuist kunnen vormen voor de leed van betreffende dames.
Hopelijk kunnen we verder kijken dan de poster naar de echte problemen want dat er schrijnende problemen zijn kunnen we niet ontkennen toch !

Vriendelijk groet,

Turkse moslima uit Haarlem

Debat: voel jij je vrij om te kiezen?

Namens de Gemeente Rotterdam nodigt Femmes for Freedom u graag uit om het debat op 15 juni bij te wonen!

In Nederland kies je je partner zelf. Jouw vriend, jouw vriendin, jouw man, jouw vrouw, jouw keuze. Gemeente Rotterdam steunt je hierin. In onze stad geloven we in keuzevrijheid. Om te kunnen zijn met wie jij wilt. Zonder veroordeeld te worden door anderen of het niet te mogen van anderen.

Helaas is vrije partnerkeuze nog niet voor iedereen een vanzelfsprekendheid. Wethouder Schneider van Integratie is een campagne gestart om dit onderwerp bespreekbaar te maken in de stad. Met posters en flyer-acties zijn Rotterdammers wakker geschud. Op 15 juni volgt een debat dat iedere aanwezige de kans geeft om zich uit te spreken over dit belangrijke onderwerp.

“We willen in gesprek met die moeilijk bereikbare groep van mensen die niet zelf mag kiezen en de mensen die anderen belemmeren in hun vrije partnerkeus. Door het gesprek aan te gaan wil ik ze overtuigen dat het normaal is dat vrouwen hun eigen partner kunnen en mogen kiezen. Of het een man of vrouw is, van welke afkomst dan ook.”, aldus wethouder Schneider.

Iedereen is welkom bij het debat, maar vanwege het beperkt aantal beschikbare plaatsen, is het wel nodig om je aan te melden. Dit kan via deze link. Je deelname is pas definitief nadat je een bevestiging per e-mail hebt ontvangen.

Datum:
Donderdag 15 juni 2017

Tijd:
10.30 uur – 12.30 uur

Locatie:
Hogeschool Rotterdam, locatie Museumpark

Dutch women’s rights campaign and appeal to the new Dutch government

On May 24th, the municipality of Rotterdam has started the campaign “In the Netherlands you choose your own partner”. The goal of the campaign is to clarify that choosing your own partner is a matter of course. Femmes for Freedom has been fighting against forced marriage for years. The thought behind forced marriage is that women have no right to self-determination when it comes to choosing whom to fall in love with or with whom to have a relationship, whether to have sexual relationships or wether to live with your partner, married or unmarried. This thought is the root cause for honor related violence and other crimes against women.

Together with a number of women from the muslim community, Femmes for Freedom came up with the idea for a public self-determination campaign on the right to fall in love and presented this to various municipalities and the Ministry of Social Affairs and Employment. Mr. Ronald Schneider, Rotterdam’s alderman responsible for integration affairs is the first one that took the  bold step to actually  realize this campaign.

Femmes for Freedom congratulates the municipality of Rotterdam with this campaign and its efforts to address this serious issue and calls on other municipalities to follow the Rotterdam example. A dialogue with communities regarding the right for self-determination regarding one’s sexuality and relationships is an essential step in women’s and girls’ emancipation. Moreover, the local and central authorities should assure every women or girl that they are not alone when they stand for their own rights.

Currently, negotiations on the formation of the new Dutch government coalition are ongoing and Femmes for Freedom takes this opportunity to appeal to the new government to make the emancipation of women with a migration background a key priority in their emancipation policy. You can find the Femmes for Freedom proposals on emancipation policies addressed to the new government here.

If you have positive stories to share, questions to ask or concerns regarding the campaign or when you need any help, do not hesitate to contact us!

Email: info@femmesforfreedom.com

Phone number: + 31 70 362 65 06

 

 

 

 

 

 

 

 

Campagne #zelfgekozen en oproep aan nieuwe kabinet

Op 24 mei start de gemeente Rotterdam de campagne “In Nederland kies je je partner zelf”. Doel van de campagne is om duidelijk  te maken dat het vanzelfsprekend moet zijn om je eigen partner te kiezen. Femmes for Freedom strijdt al jaren tegen huwelijksdwang. Achter huwelijksdwang ligt de gedachte dat vrouwen niet over hun eigen seksualiteit mogen beschikken en niet zelf kunnen bepalen met wie ze een relatie hebben. Het is daarom belangrijk dat er meer aandacht komt voor het recht van vrouwen om verliefd te zijn op wie ze willen, zelf te bepalen of en met wie ze een relatie hebben, wel of geen seks hebben buiten het huwelijk en of ze (ongehuwd) gaan samenwonen.

Samen met een aantal vrouwen uit islamitische culturen heeft Femmes for Freedom daarom het idee ontwikkeld voor een campagne over het recht om verliefd te zijn en dit aan verschillende gemeenten en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aangeboden. De Rotterdamse wethouder Ronald Schneider van Integratie is de eerste die de moedige stap heeft genomen om de campagne daadwerkelijk uit te voeren.

Femmes for Freedom feliciteert de gemeente Rotterdam met de stap om dit thema bespreekbaar te maken en roept andere lokale overheden op om dit voorbeeld te volgen. Voor de emancipatie van vrouwen uit patriarchale gemeenschappen is het essentieel dat het gesprek met deze gemeenschappen gevoerd wordt over het recht om over de eigen seksualiteit en relaties te beschikken, en dat vrouwen weten dat de overheid hen steunt als ze voor hun eigen rechten op willen komen.

Nu de coalitiebesprekingen over een nieuwe regering gaande zijn, roept Femmes for Freedom de nieuwe regering op om de emancipatie van deze vrouwen ook een speerpunt van het emancipatiebeleid te maken. Lees hier het pamflet van Femmes for Freedom voor het emancipatiebeleid aan het nieuwe kabinet.

Ken je positieve verhalen, heb je hulp nodig of vragen naar aanleiding van deze campagne? Neem contact op met Femmes for Freedom!

E-mail: info@femmesforfreedom.com

Telefoon: 070-362 65 06

 

 

 

 

 

 

 

 

Gezocht: vrijwillige vormgever!

Femmes for Freedom zoekt een vrolijke vrijwillige vormgever. Voor de vormgeving van ons jaarverslag zoeken wij een vormgever die vanaf half mei onze teksten (10-15 pagina’s), foto’s en een aantal tabellen/schema’s wil vormgeven in Femmes for Freedom stijl.

Heb je tijd over en wil je ons gratis helpen? Neem dan contact op met Claudia Verhoeven (claudia.verhoeven@femmesforfreedom.com)

Reactie FFF op de opinienota van de gemeente Haarlem en het BING-rapport

Zienswijze college

FFF is bij de klachten rond opvanglocatie IJmond betrokken geraakt, nadat zij benaderd was door vrouwen op deze locatie, die voelden dat zij niet gehoord werden. FFF heeft poolshoogte genomen en was (en is) geschokt door de situatie die het aantrof. FFF heeft de gemeente om onafhankelijk onderzoek gevraagd. Dit is er niet gekomen. Er is een onderzoek door de Blijf Groep uitgevoerd, dat een deel van de misstanden bevestigde: lees hier de reactie van FFF. Vervolgens heeft de Raad om een onafhankelijk onderzoek gevraagd. Dit is om FFF onduidelijke redenen uitbesteed aan BING, dat voor zover FFF bekend geen ervaring met onderzoek naar ervaringen van kwetsbare vrouwen heeft. Een beetje googelen naar de trackrecord van BING levert op dat rapporten van BING regelmatig omstreden zijn en tot berispingen leiden:

19 mei 2015 binnenlandsbestuur.nl Accountantskamer berispt Bing directeur Werkman.9475662

15 mei 2015 Accountancy VanMorgen Accountantskamer berispt BING directeur

18 december 2014 wijlimburg.nl Weer berisping voor BINGi onderzoeker Ten Wolde:nu zaak Verver, eerder zaak Leks Verzijlberg en anderen Lees hier de uitspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBLL).

18 december 2014 Algemeen Dagblad Integriteitsonderzoek naar Verver deels onzorgvuldig

9 juli 2013 Volkskrant Onderzoeker seksrel Wassenaar berispt

23 februari 2015 NRC Politici eisen vergoeding van BING na schadelijk integriteitsonderzoek

FFF heeft de wethouder maanden geleden op de hoogte gesteld dat het onderzoek op onprofessionele en vooringenomen wijze werd uitgevoerd, zonder een reactie te ontvangen. Deze melding van 635bdce2-627e-410a-892b-108e1a03058bFFF stuurde de wethouder door naar BING. FFF heeft de wethouder als reactie op zijn handelen, geinformeerd dat BING in het verleden vaker is berispt wegens onzorgvuldig onderzoek. Naar nu blijkt is het onderzoek naar misstanden bij Blijf Groep ook niet onafhankelijk uitgevoerd: de Blijf Groep blijkt ruim voordat het rapport gepresenteerd werd, al over het rapport beschikt te hebben. (zie printscreen website Blijf Groep 6 december 2016 08.40), i.t.t. tot de Haarlemse gemeenteraad (op 7 december 2016 tussen 13.30-13.45) en FFF (op 12 december 2016 om 14:52). Het is niet waarschijnlijk dat er ooit nog duidelijkheid zal ontstaan over wat er gebeurd is, nu er twee onderzoeken hebben plaatsgevonden die veel vragen openlaten. Desondanks blijkt uit beide rapporten dat er het nodige mis was en dat de Blijf Groep zelf geen actie ondernam. Uit het BING-rapport blijkt dat de gemeente onvoldoende toezicht heeft gehouden op de kwaliteit van de door Blijf Groep geleverde diensten, die door de gemeente gefinancierd werden:

P. 3: ‘Met betrekking tot het toezicht vanuit de centrumgemeente Haarlem op de locatie IJmond kan worden gesteld dat de gemeente in actie is gekomen nadat signalen over gebrekkige hygiëne bij hen bekend zijn geraakt door toedoen van de melders.’

FFF ziet het derhalve als positief dat het college erkent dat er zaken moeten veranderen. Het college geeft aan dat de Blijf Groep pas na de meldingen actie heeft ondernomen m.b.t. de hygiëne, dat de bezoekregeling aangepast moet worden, dat er beleidsmatig over het probleem van de financiën gesproken moet worden. Dit is vooruitgang, en FFF juicht dit toe.

Vreemd is dat het college het rapport Haanstra vergeten lijkt en dit niet betrekt bij de zienswijze. Hieronder zal men zien dat dit o.m. het geval is t.a.v. de verhalen over prostitutie en intimidatie. Hoe wil het college omgaan met de discrepanties tussen beide rapporten?

Bevreemdend is de zinsnede “Het college heeft het idee dat belangenorganisatie FFF zowel richting gemeentebestuur als in de media de meldingen onnodig heeft uitvergroot …”. Zou het niet beter zijn als het college opschrijft wat zij weet en niet waarover zij “ideeën heeft”? Het zou het college sieren als het zijn excuses aan FFF aanbood. Bovendien, zou de hygiëne verbeterd zijn en het het probleem van de financiën geagendeerd zijn door het college als FFF zich niet voor deze vrouwen had ingezet? Moet het college niet eens kijken naar de wijze waarop de gemeente zijn inspectierol heeft uitgevoerd en in de toekomst zal uitvoeren? FFF roept de gemeente op zich inhoudelijk in de problematiek van de opvang te verdiepen, over de gehele breedte, en het belang van de cliënten centraal te stellen, in plaats van de klokkenluiders en hun belangenvertegenwoordigers aan te spreken (en in een eerdere mail van de (voorganger van de) wethouder met juridische stappen te dreigen: zie reactiewethouder04092015).

Het college lijkt weinig kritisch op het BING-rapport. FFF is van mening dat het onderzoek en het daaruit voortvloeiende rapport niet professioneel en vooringenomen zijn. FFF roept het college op het rapport te laten toetsen door een commissie van onafhankelijke wetenschappers met ervaring op het gebied van onderzoek naar ervaringen van kwetsbare vrouwen en vrouwenrechten en hun visie op dit rapport bij de beoordeling te betrekken.

Ondertussen probeert de Blijf Groep sinds 2015 FFF de mond te snoeren. Bijgevoegd is de correspondentie die de advocaat van de Blijf Groep met FFF gevoerd heeft: 0312201507122016, 08122016. De toon daarin is niet die van een organisatie die de waarheid boven tafel wil hebben, maar van een organisatie die klagers wil intimideren. Aan tenminste één melder heeft de Blijf Groep een mail gestuurd waarin met juridische stappen worden gedreigd. Ook niet een manier waarop men een kwetsbare vrouw met klachten benadert. FFF hoort graag hoe het college over deze houding, inclusief de weinig zakelijke toon van de bijgevoegde correspondentie, van de Blijf Groep denkt.

Overigens heeft sinds het onderzoek door BING heeft plaatsgevonden, FFF nieuwe klachten ontvangen van vrouwen over de situatie in opvanglocaties van Blijf Groep. Dat bevestigt naar de mening van FFF des te meer dat er meer aan de hand is dan blijkt uit de visie van het college.

Opzet van het onderzoek 

a. Men moet in gedachten houden dat het hier om een onderzoek naar (vermeende) misstanden gaat, die door vrouwen in een zeer kwetsbare en afhankelijke positie naar buiten zijn gebracht. Een klacht daarbij is dat zij door de opvangorganisatie geïntimideerd werden. Vervolgens heeft al een onderzoek in opdracht van de opvangorganisatie zelf plaatsgevonden. Hoe lang denkt men dat deze vrouwen het volhouden om te klagen als zij zien in wat voor traject zij terecht komen? Het onderzoek schenkt hier geen enkele aandacht aan. Waarom heeft bijvoorbeeld 1 van de melders niet meer meegewerkt aan het onderzoek? Wilde men enige kans maken dat de feiten boven tafel zouden komen, dan zou een zeer voorzichtige en zorgvuldige benadering van deze vrouwen hebben moeten plaatsvinden, door personen die ervaring hebben met onderzoek van kwetsbare vrouwen. FFF ziet niet dat BING over ervaring op dit gebied beschikt. FFF vraagt zich af waarom het onderzoek aan BING is gegund?

b. FFF heeft op 13 juni 2016 aan BING en op 22 augustus 2016 aan de wethouder haar zorgen over het onderzoek gemeld. Van BING is een reactie ontvangen. De wethouder heeft de mail van FFF aan BING doorgestuurd en verder niet gereageerd. Kort samengevat komen de bezwaren op het volgende neer:

i. De onderzoekers hebben met een onduidelijke selectie personen gesproken. FFF heeft op 24 juni 2016 16 namen aangeleverd van personen die de misstanden konden bevestigen; van die personen zijn slechts 3 personen geïnterviewd.

Zoals hierboven aangegeven gaat het onderzoek over de ervaringen van kwetsbare vrouwen, die vaak getraumatiseerd zijn en daarnaast afhankelijk zijn van de Blijf Groep voor hun opvang. Het is f13fcde0-aaee-4d68-91cd-825c3b085e4fvoor hen dus moeilijk om kritiek op de Blijf Groep te uiten. Er zijn derhalve gespecialiseerde onderzoekstechnieken nodig. Zo moet er een vertrouwenwekkende atmosfeer geschapen worden, om de interviews te kunnen houden. Het is te verwachten dat er sociaal wenselijke antwoorden zijn gegeven aan de onderzoekers van BING. Immers, het staat vast dat de financiele situatie van veel van de betrokken vrouwen bijzonder moeilijk is, zodat het niet onaannemelijk is dat er vrouwen zijn geweest die tot wanhoopsacties zijn overgegaan. Maar de vrouwen geven natuurlijk niet graag toe tegen een onderzoeker van BING indien zij uit stelen zijn gegaan of zich hebben geprostitueerd. Voor de ondervraagden kon bovendien verwarring ontstaan tussen Blijf en BING. Zie printscreen: dit is een verzoek aan een vrouw om mee te werken aan het BING-onderzoek. Dat verzoek is gedaan door Blijf op briefpapier van Blijf. Voor de vrouwen was het verschil tussen BING en Blijf dus onduidelijk, zodat aannemelijk is dat de vrouwen ervoor waakten om al te ongunstige dingen te zeggen over de situatie in de Blijfhuizen. De vrouwen zijn immers voor een belangrijk deel afhankelijk van Blijf. De door Blijf aangevoerde rapporten bevestigen dus hooguit dat sommige andere vrouwen de ervaringen van de klagende vrouwen niet hebben bevestigd. Maar dat betekent niet dat de verhalen van de klagende vrouwen niet waar zijn.

fullsizerender-5ii. FFF constateert dat de uitnodiging voor een interview met FFF in eerste instantie voor een interview op het kantoor van de Blijf Groep was, zeker geen neutrale plaats: zie printscreen. Mogelijk/hopelijk is dit voor de andere interviews anders geweest. FFF constateert dat het interview met de directeur van FFF en met tenminste 1 (ex-) cliënt op vooringenomen en suggestieve wijze gevoerd werd. Zo werden vragen gesteld als “mevrouw X zegt dat u … gedaan hebt. Wat vindt u daarvan?”. Het feit dat dit soort vragen gesteld zijn, diskwalificeert het gehele onderzoek. In het interview met directeur FFF werd door de interviewers actief de reputatieschade van de Blijf Groep genoemd. Het is FFF niet duidelijk hoe deze schade onderdeel van de onderzoeksvraag is.

iii. De verslaglegging van de interviews die FFF gezien heeft, was subjectief en soms incorrect. Lees hier het interviewverslag van melder 2 als voorbeeld. FFF heeft zijn interviewverslag gecorrigeerd, maar kan men verwachten dat alle cliënten dat doen?

c. Het onderzoeksrapport bevestigt de zorgen van FFF over de kwaliteit van het onderzoek. Zie bijv p. 43: opmerking dat melder 1 in bijzijn directeur FFF aan een cliënt heeft gevraagd schurft voor te wenden. Dit is een merkwaardige opmerking, waarvoor geen enkele feitelijke basis aanwezig is; evenmin wordt verwezen naar een andere bron voor dit verhaal. Het is dus niets meer dan een (boosaardige) roddel, die als zodanig in het rapport benoemd behoort te worden. Ter vergelijking: op p. 4 doet BING de prostitutie-melding wèl af met de mededeling dat dit niet verder komt dan vermoedens of achterklap. Op zijn minst wekt het rapport hiermee de indruk met verschillende maten te meten als het gaat om ‘roddels’ over Blijf en om roddels over belangenorganisaties zoals FFF.

Op p. 44 worden wederom uitspraken van (ex-)cliënten aangehaald, waaruit de suggestie naar voren komt dat FFF geprobeerd zou hebben hen over te halen onterechte meldingen van misstanden te maken, door hen mee uit eten te nemen en schadevergoedingen in het vooruitzicht te stellen. Tegen dit soort achterklap kan FFF zich niet verdedigen. Wel is het nuttig te weten dat deze paragrafen (als enige uit het rapport) vooraf aan FFF zijn voorgelegd en dat deze toen nog veel meer absurde beschuldigingen aan het adres van FFF bevatten. BING meldde destijds dat het geen uitspraak over de juistheid kon doen, maar dat ze toch in het rapport opgenomen zouden worden. Aangezien FFF van enige beschuldigingen kon aantonen dat ze onjuist waren en met juridische stappen dreigde, heeft BING deze geschrapt. Het heeft BING echter niet weerhouden om de overige beschuldigingen te handhaven, hoewel ook deze niet aangetoond kunnen worden.

d. Het onderzoek zou onafhankelijk moeten zijn. Hierboven is al gesteld dat het onderzoek vooringenomen was. Daarnaast is het opvallend dat er kennelijk een speciale relatie tussen BING, gemeente Haarlem en de Blijf Groep is. Hoe kan de advocaat van de Blijf Groep op 7 december 09.59 ‘s ochtends een brief aan de voormalige advocaat van FFF sturen waarin uitgebreid op de inhoud van het rapport wordt ingegaan, als het rapport op 7 december in de middag gepresenteerd zou worden? Hoe kan het dat uit de website van de Blijf Groep blijkt dat het rapport daar 6 december al bekend was? Waarom is het rapport wel vóór de presentatie aan de Blijf Groep, maar later aan FFF toegezonden (op 12 december om 14:52)?

e. Het gehele rapport volgt hetzelfde stramien. Klachten worden geverifieerd aan de hand van interviews met anderen en dossiers van de Blijf Groep. Als er geen bewijs te vinden is voor een klacht wordt er gesproken over “niet aangetoond”, “niet meer dan vermoedens” of “achterklap”. Met regelmaat wordt het cliëntendossier bij de Blijf Groep gebruikt om te laten zien dat een klacht niet klopt. Maar hoe is gekeken of het cliëntendossier van de Blijf Groep wel klopt? Is daar geen nader onderzoek naar nodig? En hoezo is het achterklap als er over prostitutie op de locatie wordt gesproken, maar kennelijk geen achterklap als de Blijf Groep iets over een melder zegt? Of als andere cliënten iets over een melder of FFF zeggen? Dit rapport is geen onderzoek naar feiten, maar een vooringenomen selectie van uitspraken, zonder dat er onderzocht wordt wat er nu werkelijk gebeurd is.

f. Waar BING er niet omheen kon dat er problemen waren, wordt een andere aanpak gekozen: dan wordt uitgelegd dat er misschien wel iets niet goed was (hygiëne, armoede bij vrouwen), maar dat de Blijf Groep niet of maar deels verantwoordelijk was en de schuld eigenlijk bij de vrouwen zelf of bij de regelgeving van de overheid ligt. Ook bij de klacht over het aan het lot overlaten van de vrouwen door de Blijf Groep wordt deze aanpak gevolgd: er volgt een uitgebreide uitleg dat dit onderdeel van de gehanteerde methode voor begeleiding is, die uitgaat van de eigen kracht van de vrouwen. Waarom BING denkt dat het de Blijf Groep zo moet verdedigen is FFF niet duidelijk. Gevolg is wel dat belangrijke vragen niet gesteld worden: waarom is door de Blijf Groep geen actie ondernomen toen bleek dat het schoonmaaksysteem niet werkte? Hoe ging de Blijf Groep om met de geconstateerde armoede- en schuldenproblematiek? Heeft de Blijf Groep dit bij de overheid aangekaart? Heeft de Blijf Groep overlegd met andere vrouwenopvangorganisaties over oplossingen? Was het beleid van de Blijf Groep om de vrouwen voor allerlei zaken rekeningen te sturen in overeenstemming met het beleid dat door andere vrouwenopvangorganisaties gevolgd werd? Het zal niet verbazen dat FFF ervaring heeft met andere vrouwenopvangorganisaties die zich bewust zijn van het probleem en hier actief naar oplossingen voor zoeken, om in ieder geval te zorgen dat het de vrouwen niet aan basisbehoeften ontbreekt.

Concluderend: dit is gegeven de opzet en uitvoering van het onderzoek geen serieuze poging om te onderzoeken of en welke misstanden er zijn geweest bij de Blijf Groep. Men kan zich afvragen of BING over de kwalificaties beschikt om dit soort ingewikkeld onderzoek te doen.

Conclusies van het onderzoek

a. Hygiëne, ongedierte schurft: Het BING-rapport stelt dat met betrekking tot de hygiëne in de locatie IJmond kan worden gesteld dat deze op diverse punten onder de norm was. Daarnaast was er 1 bevestigd geval van schurft en een geval van schurft waar de diagnose niet met zekerheid is gesteld. Kortom, op dit gebied worden de klachten van de vrouwen voor een belangrijk deel bevestigd.

b. (Ongeoorloofd) bezoek en prostitutie: Het rapport stelt dat “niet kan worden vastgesteld dat er in de periode 2014/15 daadwerkelijk sprake is geweest van prostitutie door clienten van de locatie IJmond. De aanwijzingen voor prostitutie … blijven doorgaans steken op het niveau van vermoedens of zelfs achterklap”“Op de locatie Alkmaar (Oranje Huis) zijn in het najaar van 2014 wel concrete signalen geweest dat ten minste één cliënte zich bezighield met prostitutie.”

Een eerste vraag is: hoe verwachten de onderzoekers van BING bevestiging van de prostitutie te krijgen gezien hun onderzoeksmethode (zie hierboven)? Natuurlijk zal een vrouw niet snel bevestigen tegen dergelijke onderzoekers dat zij zich geprostitueerd heeft. Een tweede vraag is: hoe is dit te rijmen met de conclusie uit het Haanstra-rapport: “Het is met grote waarschijnlijkheid dat er vanuit de locatie vrouwen zijn geweest die seks met mannen hebben gehad voor geld, prostitutie in de formele terminologie.”?

 c. Financiën: Het rapport concludeert dat “(ex-)cliënten hun financiële situatie soms als krap (hebben) ervaren, maar dat zij zich niet genoodzaakt hebben gezien om te bedelen c.q. zich te prostitueren of anderszins aan de hulp van anderen zijn overgeleverd. Een en ander laat onverlet dat cliënten door verschillende oorzaken door hun verblijf bij de Blijf Groep soms een (aanzienlijke) schuld kunnen opbouwen. Dit is voornamelijk het gevolg van de huidige wet- en regelgeving en niet vanwege keuzes die Blijf Groep maakt. Uit interviews volgt voorts dat ex-cliënten aangeven dat voor hen niet altijd inzichtelijk c.q. duidelijk is uit welke elementen de opgebouwde schuld bestaat. Een schuld bij vertrek uit de opvang betekent in veel gevallen dat het voor ex-cliënten nog steeds moeilijk is een zelfstandig bestaan op te bouwen”.

Deze conclusies roepen vragen op. Cliënten zijn niet aan de hulp van anderen overgeleverd, maar zij bouwen door hun verblijf bij de Blijf Groep wel een aanzienlijke schuld op die het moeilijk maakt na vertrek een zelfstandig bestaan op te bouwen? Is dat geen ernstige zaak? Zou niet iedereen die dit leest zich af moeten vragen wat voor soort hulpverlening dit is, die vrouwen die hun man moeten ontvluchten met een schuld opzadelt die het moeilijk maakt een zelfstandig bestaan op te bouwen? Los daarvan: zo makkelijk was het allemaal niet. Elders in het rapport zegt melder 2: “Als zij (mijn dochter) geplast had, droogde ik haar luiers.” Ook meldt het rapport “volgens melder 2 heeft zij in de opvang soms anderhalve week zonder eten gezeten. Hierdoor raakte zij in paniek en bedelde zij om eten”. Hoe is de conclusie van Bing (geen bedelen, wel krap, maar niet aan anderen overgeleverd) te rijmen met deze uitspraken van melder 2? Daar wordt niet op ingegaan door BING. Tenslotte wordt in het raport de Blijf Groep om een reactie gevraagd op de stellingen van melder 2. In de laatste regel van die reactie wordt als terloops gemeld “mevrouw wordt aangemeld bij de voedselbank”. Kennelijk vindt de Blijf Groep het volstrekt normaal dat een cliënte van de voedselbank afhankelijk is. Maar zou dit normaal moeten zijn in de hulpverlening? Mogelijk ligt het probleem niet in eerste instantie bij de Blijf Groep, maar bij de overheidsregelgeving. Maar moet een hulpverleningsinstantie dan niet groot alarm bij de politiek slaan en zeggen dat hun cliënten genoodzaakt te zijn naar de voedselbank te gaan en als gevolg van schulden die ze door verblijf in de opvang oplopen geen zelfstandig leven kunnen opbouwen na vertrek? Interessant is de conclusie dat de problemen “voornamelijk” het gevolg van regelgeving zijn en niet van de keuzes van de Blijf Groep. Voornamelijk? Maar niet helemaal? Hoe zit dit? Daarover zwijgt het rapport.

d. Begeleiding en bejegening: Het rapport geeft geen korte conclusie, maar een opsomming van een aantal klachten en de mededeling dat die vaak niet bevestigd werden door anderen of de dossiers. Gesteld wordt dat de cliënttevredenheid zoals deze uit de cliënttevredenheidsonderzoeken naar voren kwam steeds goed is geweest.

Er is een discrepantie met het rapport-Haanstra, waarin onder meer gesteld wordt: “Door de klokkenluiders is veel gezegd over de bejegening van bewoners. In de gesprekken met bewoners is het beeld dat het beter kan deels bevestigd.” In de gespreksverslagen van dit rapport blijken klachten van cliënten wel degelijk bevestigd door andere cliënten, getuige het volgende citaat uit een gespreksverslag: “XXX was bijvoorbeeld heel vaak de sjaak. Die werd altijd aangevallen door maatschappelijk werk.”

De onderzoekers concluderen wel erg makkelijk dat klachten niet juist zijn. Een voorbeeld: het uit de opvang zetten van melder 2. De elektronische sleutels van melder 2 bleken ‘s avonds gedeactiveerd, waardoor zij met haar pas geboren baby en twee-jarig dochtertje op straat stond. FFF heeft toen een hotel geregeld. Door via een advocaat met een rechtszaak te dreigen en met de inzet van een raadslid kon afgedwongen worden dat melder 2 de volgende dag naar een andere opvanglocatie kon. Het rapport vermeld dit ook, maar geeft de reactie van de Blijf Groep weer, die stelt dat uit het dossier blijkt dat al besloten was dat mevrouw naar een andere opvanglocatie zou gaan en bij deze overplaatsing toestemming vraagt aan de gezinsvoogd om één nacht bij een vriendin te verblijven. … “mevrouw is derhalve niet op straat gezet.” Meteen na deze mededeling stopt dit deel van het rapport. Waarom is dit niet verder onderzocht? Als die overplaatsing al rond was, waarom was dan een advocaat nodig om plaatsing af te dwingen? En waarom heeft BING niet aan melder 2 gevraagd waarom ze niet naar die vriendin is gegaan om te slapen? De Blijf Groep blijkt elders in het rapport zeer bezorgd over het welzijn van de kinderen van melder 2, zodat ze Jeugdzorg inlichten als melder 2 niet in de locatie slaapt. Waarom is dan nu een advocaat nodig om onderdak af te dwingen? Veel vragen, waarop FFF ook het antwoord niet weet. Maar het is exemplarisch voor het onderzoek van BING dat de Blijf Groep visie klakkeloos als juist wordt geaccepteerd, zonder enig nader onderzoek of doorvragen.

Lees hier het door melder 2 verbeterde onderzoeksverslag van BING. Dit verslag wordt op verzoek van melder 2 gepubliceerd met het volgende doel: ‘Doel is om aan te tonen dat ik en alle vrouwen die slachtoffer zijn van de misstanden in Blijf niet liegen. Ook hebben we onze verhalen niet overdreven. Ook FFF heeft de verhalen niet aangedikt.’

Lees hier het dossier vrouwenopvang van FFF.

Lees hier de reactie van Blijf Groep.

Lees hier de stukken van de gemeente Haarlem.